Throughout all of Greece, the term Greece understood and conditionally accepted as a notion of continuous panhellenism, there is nothing more Greek than the city of Athens. That is a phenomenon because that city, where my family has enjoyed probably the best years of our lives, that Athens is an epitome of ugliness composed of concrete, stone and stinking asphalt covered with crawling vehicles.

But then, right in the middle of the hopelessly cemented facelessness, right in the centre of it, high up (156 meters) on the top of the Acropolis, the divine Parthenon radiates, enlightens and inspires everything around itself. Elitis might say: elpizi. That is it: Athens is simultaneously a symbol as a logotype and symbolism as a term for a dazzling history vowed sometimes well back in the memory of humankind. The chronological threads vowed into that history are mostly short but they are not only colourful against the drab European barbaric background of the time, but both lasting because of their original values and fresh because of the continuous and most careful upkeep.

WILL YOU BE INTERESTED INTO JOINING FORCES
TO PRODUCE A BETTER SITE AND ALSO OFFER IT
TO ENGLISH SPEAKING INTERNET BUFFS? IF YES:

Then contact us. Click!


I seto toa opstojuva vrz edna kompleksna, fascinira~ka potka od mitovi i mitologija. Vo taa smisla Atina kako simbol na zapadnoevropskata civilizacija e ve~na. Onie koi nemaat uset ili ~uvstvo za toa - ja primaat Atina kako haoti~en i grd betonski grad vo vrela kotlina so sedum izvi{uvawa obrabena so tri goli brda, Parnita (1413 m) Pendeli (1109 m.) i Imitos (1026 m.) koj ja dvoi od moreto. Takvite gledaat ~as poskoro da zaminat od gradot. Me|u niv nema ni Grci ni elinofili. Grcite i elinofilite se do posledniot nekriti~no i do posledniot se vqubeni vo Atina kako poim i simbolika. Onie pak koi od koja i da e pri~ina }e zasednat malku, porano ili podocna bivaat op~ineti od eden ~uden {arm {to zra~i od sekoj kontakt so atiwani i se zanesuvaat, kako tajfata na Odisej slu{ajki gi sirenite, po takvata Atina.

Ova e zgodno mesto za edno antrfile.

Kekrops (Cecrops, zna~i "lice so opa{ka") polu ma` polovina zmija, spored edni roden sin na Gea, spored drugi niknat od po~vata na Fenikija, e mitolo{ki pratatko na site Grci i osnova~ (kon 1500-ta godina p. ne.) na prvata naselba pod ridot Akropolis i nejzin, ete, kral. Toj gi dovel svoite lu|e vo Atika i gi nau~il na se. E, olimpiskite bogovi odlu~ile naselbata da dobie ime spored Posejdon ili Atina zavisno koe od tie bo`estva }e mu ponudi na Kekropsovoto pleme podarok {to za smrtnicite }e bide od pogolema ili potrajna vrednost, kako sakate. Atena sozdala maslinovo drvo, simbol na mir i prosperitet. Posejdon so tro`ezloto mavnal vo karpa i sozdal, spored edni bliknat izvor voda koja bila solenikava, spored drugi kow, simbol na izdr`livost, voinstvenost i mo}. Kekrops presudil vo polza na podarokot na Atena zaradi plodot, zejtinot i drvoto za ogrev i gradba. Patem, na Kekrops mu se pripi{uva deka go ukinal `rtvuvaweto lu|e i na Zevs mu prinel ovesni kola~iwa (kako deneskaa da odnese ~ovek kornflejksi v manastir) pa zavel princip na monogamija, pa zakopuvawe na mrtvite i sli~no. Edno vreme Akropolisot bil op{topoznat kako Kekropija. Druga verzija veli deka izborot ne bil na Kekrops tuku deka naselenieto glasalo. Toa bi mu do}lo kako cel SDSM da izbira naslednik na Branko, {to e bez vrska. Spored taa demokratija site ma`i bile za Posejdon, ama `eni imalo pove}e. Besen zaradi ishodot na glasaweto, namesto da se `ali do DIK ili OBSE, vo mig ja poplavil naselbata a na site `eni im go odzel pravoto da glasaat vo idnina. Taka i ostanalo... edno 3300 godini.

Sosema e normalno, otkako Atina na objasnetiov na~in }e se fiksira kako kontinuiran epicentar na Panhelenizmot, od nea i da po~nuva istoriskiot pregled na Grcija. Vo toj kontekst ne e za o~ekuvawe da se po~ne so Minojskata kultura ili civilizacija (na Krit) koja imala i pismo ( Linearno A, nede{ifrirano do denes i sosema nerazbirlivo i bez kakvi i da dopirni to~ki so ati~kiot govor) i op{testvenost mnogu (okolu 700 godini) pred Atina.

Bitno e da se ima na um deka Grcija ima relativno kusa predistorija koja zapo~nuva okolu 3000 godini p. ne. zatoa {to nejzinata gola, kamenesta po~va ne privlekuvala mnozina da se naselat tamu. Re~isi celiot Paleolitski period (Staro kameno doba) }e pomine pred prvite `iveali{ta (kako pe{terata Franhti vo Argolida) da se etabliraat na Peloponez. Patem ova e najstara lokacija so kontinuiran `ivot vo cela Grcija. Tie lu|e ne poznavale zemjodelie, pre`ivuvale zbirajki plodovi i korewa i lovejki. Nema tragi od ona doba {to se vika Mesolitski period (me|u 20.000 do 7.000 p. ne.) pa duri po probivot na vodite na Sredozemnoto more vo Crnomorskiot bazen (toa e onaa bibliska poplava od koja vle~e koren Noeviot kov~eg). kon Grcija, od nemajkade, }e se isturi bran doselenici-begalci. Tie dojdenci }e vovedat zemjodelie. Tie zapo~nale da vtemeluvaat naselbi od pratja i kal a mnogu potoa i od kamen (Nea Nikomedia, Sesklo) da proizveduvaat grn~arija. Toa e nekade vo 6-ot i sekako vo 5-ot milenium p. ne, vo prvata polovina na Neolitot. Vo 4-ot milenium p. ne. od sever }e nadojdat osvojuva~i koi }e go razurnat ve}e izvesniot grn~arski centar Sesklo zatoa {to imale golema prednost nasproti doma|inite: se slu~ele so lakovi i streli. Mora da do{le od nekoja beznade`na glad koga im se svidelo tuka. Ostanale i poo~nale da gradat nastanbi, me|u koi i Dimini. Vo nejziniot centar gradba (toa e `iveali{te za voda~ot) opkru`ena so tri reda yidovi od kamen me|u pokrivi od plitar za drugite. Toa e na istekot na Neolitot, okolu 3000 godini p. ne. (Desno: vazna od Dimini)

Naredniot razvoen ~ekor za ~ove~kata civilizacija go markira sovladuvaweto na tehnologijata i tehnikata na proizvodstvo upotrebni ili dekorativni predmeti od bronza. Bronzata e amalgam od malku cink i mnogu bakar. Kolku pove}e cink - tolku potvrd predmetot. Bronzata e otkritie na Maloazijcite koi proizveduvale sadovi od bakar u{te tamu vo 6-ot milenium p.ne. i so eksperimenti go usvoile proizvodstvoto predmeti (i orudija i oru`ja) od bronza. Toa, neli go odlikuva periodot {to se vika Bronzano doba. Vo Grcija negovite prvi tragi izleguvaat od onaa naselba Dimini i se od 3-ot milenium p. ne.. Ne mnogu i raznobrazno tuku malku i polezno: ubojni no`evi i kusi me~evi. Problemot vo natamo{niot razvoj ne e usovr{uvaweto na tehnikata, tehnologijata ili dizajnot tuku masovnoto proizvodstvo i primena na tie no`evi i me~evi. Kako rekoa drugarite od Trir: od kvantitetot skokoobrazno vo nov kvalitet. Da, ama saka pokraj bakar (ene go kaj Radovi{) da ima i cink za toj skok. Toga{ cinkot go mknele na magariwa i mazgi od Avganistan ili od Britanija. Samo bogati i mo}ni mo`ele da si obezbedat orudija i oru`ja od bronza a toa gi pravelo u{te pobogati i u{te pomo}ni i ete vi klasna stratifikacija. Samo kolku za orientacija: vo Egipet prvite golemi faraoni se etablirani okolu 3.100-ta p.ne. vo Grcija prvite mali bronzeni no`evi se posle 3.000-ta godina. I toa bi bilo se. Pardon: nedostasuva Lerna.

Lerna e zna~ajna lokacija. Sega toa e mirno krajbre`no arheolo{ko nao|ali{te desetina kilometri ju`no od Argos. No toga{ Lerna bila zna~aen administrativen, so yidovi ukrepen centar na mo} so dvokatna palata (Ku}a na plo~kite) so keramidi na pokrivot. Mitologijata veli deka taa palata bila dom na Nereidite, }erki na Nereus morski bog, koi vo princip javaat na zmijoliki su{testva i ja pridru`uvaat sestra si Thetis, majka na Ahil, onoj so ranlivata petica (Achilles at Troy) no isto taka i mesto kade Herkul (Herakles) so verniot bra~ed }e ja iskasapi groznata Lernijska Hidra (toa be{e ona super-otrovno ~udovi{te so devet glavi, ednata besmrtna) kako eden od 12-te podvizi. Istovremeno Lerna e i vlez vo podzemniot svet na Hades. I ovde edna fusnota: degradacijata na kolektivnoto pametewe vo temnoto doba bila takva {to za lokalnite selan~i{ta i za nadoa|a~kite gr~ki plemiwa Lerna kon 2100-ta godina ne zna~ela ve}e ni{to..

Naukata veli deka ovie dojdenci na Peloponez okolu 2100 see prvite koi so sebe donele gr~ki jazik, grn~arsko trkalo i kowica. Nivnoto aklimatizirawe vo ovaa sredina }e trae okolu polovina milenii toj period se vika "500 godini bez ideja" {to e apsurden, no za sre}e, ne i op{toprifaten termin. Na negoviot istek, {to e i kraj na bronzanoto doba, tie }e bidat celosno izme{ani so starosedelcite od Lerna, }e go razvijat Mikenskoto kralstvo do rang na nova kultura. Arheolo{kiot muzej vo Atina e poln so prekrasni zlatni proizvodi pronajdeni vo i okolu Mikena. Vo 14-ot vek p. ne. `itelite na naselbite locirani pod Akropolisot (zaradi dvata mo}ni izvori) se zanimavale so zemjodelie i bile del od Mikenskoto kralstvo (1600-1100 g. p.ne.). Za ona vreme strmite padini na Akropolisot bile nesovladliv bedem protiv sekoj osvojuva~ pa Atina, koja, za razlika od sama Mikena, Tirins i Pilos ja so~uvala svojata nezavisnost (i glavnaata palata) po upadot (vo 12-ot vek p. ne) na Dorskite plemiwa koi }e go pregazat Peloponez i {e gi sramnat site tamo{ni gradbi. No odvaj: celi 400 godini nema da se znae ni{to za nea. Mrak i {tama. Toa e periodot na "Temnoto doba". Vo Atika i Atina nema pove}e kralevi. ne se sobiraat ni danoci. Pati{tata sosema degradirale i po niv mo`elo da se java samo na magariwa. Po grobnicite od toa vreme ne se ostavale nikakvi zlatni predmeti. za{to nemalo zlato pa nemalo ni za{tyo da se edri kon drugi zemji kade barale zlato za da se kupi ne{to. Nemale ni so {to da se branat pa stanale plen na napa|a~ite od sever koi gi vikale Dorski plemiwa a sebe i site mikenski plemiwa Jonijci. Vo takva op{ta beda i bezizlez zapukale na istok, kon zapadniot breg na Mala Azija i tamu sozdale razni naselbi ~ie zaedni~ko ime bilo Jonija. Drugi zapukale kon crnomorieto i nivnite naselbi tamu }e se razvijat vo Pontsko kralstvo. Spored nekoi istori~ari treti otplovile za dene{en izrael kade Evreite gi vikale Filistinci. Bile o~ajni i ve}e koristele oru`je od `elezo pa gi nadvladeale i gi zagospodarile doma}inite. Toa e okolu 1100-ta godina p. ne. i vreme na kutriot Samson Evreinot i prepredenata Delajla, Filistinkata po {to brzo sledat David koj }e gi kurtuli Evreite od Filistincite pa mudriot Solomon.

Site ovie o~ajni~ki ekspedicii, selidbi, tragawa po zemja godna za nekakov podobar `ivot se prosledeni so bezbroj kontakti i razmena na opit pa taka Jonijcite nau~ile (utvrden fakt e deka toa znaewe poteknuva direktno od Hititite) da razlikuvaat `elezna ruda i da ja obrabotuvaat vo metal daleku, nesporedlivo pocvrst vo sporedba so bronzata pa so toa i oru`jeto (me~ovite, kopjata i se drugo) i za{titata ({lemovite, gradnicite, {titovite) napravena od`elezo nadmo}na nasproti onaa od ko`a ili drug metal. I ne{to daleku pobitno: niskata cena na `elezoto im ovozmo`ila i na siroma{nite da se vooru`aat pa toa, barem po~etno, dramati~no }e se odrazi vo demokratiziraweto na op{testvenata struktura, sega bez kralevi no so aristokrati ili blagorodni_tvo koe, spretno, }e ja zeme vlasta i }e zavladee kako oligarhija. Od Feni~anite Homer }e nau~i azbuka i }e ja koristi da gi pi{uva svoite epovi. Taka se vleguva vo 8-ot vek p. ne. koga }e go koloniziraat prostorot {to }e se razvie kako Marsej (najzapadna gr~ka kolonija e Kap d'Agde kade letuvam poslednive godini) ili onoj dol` Bosforskiot moreuz {to {e go nare~at Bizantium a cel svet onoj den vide i ~u deka se vika Istanbul. Me|utoa jasno e deka toa ne bile ekspedicii kako onaa na To{e Proevski predvodena od Aleksandar Masevski (ete pak Aleksandar) tuku vistinski desanti na dobro organizirana vojska. Posleddnovo zna~i deka vo toj period Grcite prestaanale da vojuvaat na stariot na~in, kako divjaci: na ednata strana masa svet so sekakvi predmeti za ubivawe na drugata sli~na pa trk, so vreskawe edni kon drugi vo sudir pa, {to velat Srbite, kom obojci - kom opanci. Ne. Vo toa vreme Grcite pravele edna linija vojnici vo koja sekoj ima i kopje i me~ i {tit so koj voinot od desnata strana go pokriva onoj levata i site se dvi`at ramnomerno, kako yid. Za toa saka obuka i toa veli deka se obu~uvale za onie kolonizatorski ekspedicii. Stanale profesionalno obu~eni i zapo~nale da vojuvaat za drugi (Egipet, Lidija) kako platenici za pari. Toa e vreme koga grn~arite vo Atina }e po~at da gi dekoriraat vaznite, amforite raznite sadovi so ilustracii na sceni od mitologijata i ovde-onde od sekojdneviot `ivot. Toa e sodr`inata na takanere~eniot Proto-ati~ki stil.

Arhonti i tirani

Vo narednite 200 godini, toa se 7-ot i 6-ot vek p. ne., so Atina (i so drugi gradovi-dr`avi naokolu) vladeat vojskovoda~i, aristokrati, arhonti i tirani. Toa e period na golemoto iseluvawe poznato kako Helenisti~ka kolonizacija na Mediteranot i Crnomorieto. Arhontskata funkcija (prestanala da postoi 275 godina od na{ata era) do 683 god. p. ne. atinskiot Areopagus (taka se vika spored Brdoto na Ares, bog na vojnata, koe se nao|a severo-zapadno od Akropolisot, nekoga{ sedi{te na Sovetot na prominentnite atiwani, ramnosilen na rimskiot senat) im ja dodeluval na poedinci so neopredelen a potoa so mandat na edna godina. Arhontot e vrhovna izvr{na vlast so ogromni ovlastuvawa i zakonodavna mo}.
Od druga strana, zborot "tiranin" vo toa vreme nemal negativna konotacija tuku samo ozna~uval ~ovek so nekontrolirana vlast koja ja sproveduval vrz osnova na nekakva publi~na soglasnost (mo} na ulicata) a so pomo{ na platenici. Najbele`it arhont bil Solon (roden okolu 638 p. ne. umrel 559 p. ne.) koj stapil na funkcijata vo 594 god. p. ne. po molba i na insistawe na oligarhijska zakonska vlast. (Spored Aristotel definicija za "oligarhija" e vlada na malkumina (obi~no bogati ili mo}ni) lu|e vrz mnozinstvoto so cel da ostvarat li~na materijalna blagodet. Nasproti oligarhijata postojat u{te dva vida na vlast. Edniot e "aristokratija" ili vladeewe na malkumina so blagorodni odliki koi po priroda na ne{tata vladeat za op{to dobro i "demokratija" koja pak e vladeewe na malkumina vrz mnozinstvoto no preku direktni izbori vo koi u~estvuva narodecot. Demokratijata ovozmo`uva natprevar me|u elitite koi baraat vlast. Plejada teoreti~ari tvrdat deka site op{testva vo krajna linija se oligarhii bez ogled na politi~kiot sistem. Vo moderno vreme oligarhiite se kontrolirani od strana na mal broj mo}ni semejstva koi vladeat bez da se eksponiraat javno.)
Solon nvedna{ gi ukinal dolgovite na zemjodelcite, zavel sudewe so porota i brojni drugi zakoni me|u koi i eden {to go kaznuva bezdelni~eweto. Za da ne bide prinuden samiot da gi menuva zakonite toj prvo gi nateral zakonodava~ite da dadat sve~eni zakletvi deka nema }e gi po~ituvaat zakonite dodeka toj e otsuten a potoa pobaral i dobil soglasnost da otsustvuva od z`emjata 10 godini. Koga se vratil gi zatekol trite Siroma{tijata imala malku fajda od seto toa pa vo 561 g. p. ne. so nivna manipulacija Atina pa|a pod tiranijska uprava. Nea ja zavel (ova e interesen link) Pezistratos (602-527), general, nekoga{en komandant na atinskata vojska i golem demagog koj bil mnogu popularen me|u siroma{tijata i dovolno mudar ne samo da ne go giba tuku i da bara soveti od Solon koj umrel dve godini podocna. (Interesno e toa deka za Solonovite zakoni Anacharsis ima re~eno deka se vzaludni i mu go ismejal trudot za{to so normi ne mo`e da se izmeni ne~esnosta i al~nosta na lu|eto, deka zakonite se kako paja`ini: }e gi fa}aat nemo}nite i siroma{nite a bogatite i silnite }e gi gazat. Toj isto mu ima re~eno na Solon deka vo Atina mudrite lomotat a glupacite vladeat. Inaku, Plutarh pi{uva deka e sme{no toa {to Aristotel veruva deka pepelot na Solon bil ceremonijalno razvean po vodite okolu negovata rodna na.). Negovoto vladeewe (so pomo{ na nezadovolnoto selanstvo) zna~i procut na Atina. Toj }e ja proglasi ~uvar na najzna~ajnite svetili{ta a }e ja razvie vo golema pomorska sila. Prv od serijata tirani, Pezistratos, puden pa vra}an, }e stokmi 17 godini tiranuvawe vrz Atina. Negovite sinovi }e pojdat po tatkovi stapki. Koga vo 510-ta atiwani (so ponizno izmolena pomo od Sparta) }e go nabrkaat sina mu Hipias, isto tiranin, toj }e fati xade kaj Persijancite pa }e im se vrati so vojskite na Darij i so stra{na odmazda vo umot. Me|utoa }e zgre{i {to gi navel Persijancite na Maraton za{to i malite deca znajat za Filipides so SMS-ot koj pobedil tamu vo 490-ta godina p. ne. Patriotizmot, se gleda, ne e jaka strana na tiranite, al~nosta za vlast - da. Pozicijata na poedinecot vo op{testvoto ja opredeluvalo li~noto ili semejno bogatstvo a toa se steknuvalo samo preku zemjodelie ili trgovija. Vo toa vreme cel Peloponez bil domen na voeno-struktiranata op{testvenost na Sparta kako stolb na Peloponeskiot sojuz, mala Atika i Kikladite pod Atina, nad nea Delfskata amfiktionija i na sever, na rabot na varvaarizmot kralstvata na Epir i na Makedonija. Toa e kopnenata geo-politi~ka slika toga{. Po Maraton Klistenes }e zavede reformi najzna~ajna od koi e ustanovuvaweto eden vid demokratski ustav vo Atina koj va`el samo za polnoletni slobodni ma`i. Takvi gi nemalo ba{ mnogu.